Raportowanie w zakresie środowiska, społecznej odpowiedzialności i zarządzania (ESG – E – Środowisko (z ang. environmental), S – Społeczna odpowiedzialność (z ang. social responsibility) i G – Ład korporacyjny (z ang. corporate governance)) stanowi fundamentalny aspekt działań zrównoważonego rozwoju dla wielu przedsiębiorstw. Jest to nie tylko obowiązek do komunikacji osiągnięć z interesariuszami, ale również ważna okazja do analizy i prezentacji kluczowych wpływów firmy na otoczenie. Procedura ta pomaga również w organizowaniu procesów wewnętrznych i weryfikacji celów oraz wyników.
Aby informacje raportowane były wiarygodne i umożliwiały porównania między firmami, konieczne jest stosowanie się do uznanych standardów raportowania. Dzięki temu można zapewnić transparentność i odpowiedzialność biznesu w kontekście zrównoważonego rozwoju.
Nowa dyrektywa CSRD i jej znaczenie
Od 1 stycznia 2024 roku zaczęła obowiązywać dyrektywa Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), wprowadzająca wymóg ujawniania informacji zrównoważonego rozwoju zgodnie z Europejskimi Standardami Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (ESRS). Ten dokument ma kluczowe znaczenie dla kształtowania przyszłości raportowania ESG, nakładając na przedsiębiorstwa nowe wymagania i standardy.
Zapoznanie się z założeniami dyrektywy CSRD i przewidywanymi zmianami jest istotne dla przedsiębiorstw, aby mogły one dostosować swoje strategie raportowania i zarządzania zrównoważonym rozwojem. Analiza nowych wymogów pomoże w lepszym zrozumieniu oczekiwań i kierunków rozwoju w zakresie zrównoważonego raportowania.
Implementacja dyrektywy CSRD
Dyrektywa CSRD stopniowo rozszerzy swoje wymogi na wszystkie znaczące przedsiębiorstwa, zarówno duże, jak i małe oraz średnie spółki notowane na giełdzie, co oznacza włączenie do obowiązku raportowania ESG około 40 000 przedsiębiorstw. Celem jest zobligowanie firm do raportowania informacji zgodnie z Europejskimi Standardami Raportowania Zrównoważonego Rozwoju, co ma na celu zwiększenie transparentności w zakresie działań zrównoważonych.
Implementacja dyrektywy CSRD została zaplanowana etapowo. Od stycznia 2024 roku zaczęłą ona dotyczyć przedsiębiorstw już podlegających dyrektywie NFRD, które zatrudniają więcej niż 500 osób i są uznane za jednostki zainteresowania publicznego. Te firmy są zobowiązane do przygotowania swoich pierwszych raportów zgodnie z nowymi standardami już na początku 2025 roku, za rok obrotowy 2024.
W kolejnym roku, za rok obrotowy 2025 z obowiązkiem publikacji raportów w 2026 roku, wymogi CSRD będą już obejmować wszystkie duże przedsiębiorstwa, które zatrudniają ponad 250 pracowników. Tym samym, większa liczba firm zostanie włączona do systemu raportowania zgodnie z ustanowionymi standardami ESRS.
Ostatni etap wdrożenia dyrektywy CSRD przewidziany jest dla raportów za rok 2026, które mają być publikowane w roku 2027. W tym momencie obowiązek raportowania rozszerzy się na małe i średnie przedsiębiorstwa notowane na giełdzie, zatrudniające więcej niż 10 pracowników. Dzięki temu, szerokie spektrum firm zostanie objęte obowiązkiem transparentności w zakresie zrównoważonego rozwoju, co jest kluczowe dla promowania odpowiedzialnych praktyk biznesowych na szerszą skalę.
Kluczowe wymagania dyrektywy CSRD dla raportowania ESG
Zawartość raportu ESG powinna obejmować szczegółowe dane, wskaźniki i analizy dotyczące zrównoważonego rozwoju, odpowiedzialności społecznej oraz działań podejmowanych w ramach spełniania obowiązujących regulacji prawnych. Równie istotne jest bezpieczeństwo danych w raportowaniu ESG, zwłaszcza gdy informacje pochodzą z wielu systemów, działów i źródeł oraz podlegają późniejszej weryfikacji lub audytowi. Odpowiednie zabezpieczenie dostępu, kontrola przepływu informacji i uporządkowanie procesów pomagają zachować wiarygodność oraz integralność raportowanych danych.
Współpraca z interesariuszami
Raportowanie ESG powinno być efektem dialogu z różnorodnymi grupami interesariuszy, w tym z inwestorami, dostawcami, pracownikami, klientami i lokalną społecznością. Proces ten zazwyczaj odbywa się za pomocą ankiet i wywiadów, by zrozumieć ich oczekiwania i obawy.
Dbałość o należytą staranność
Firmy są zobowiązane do identyfikacji, zapobiegania i łagodzenia negatywnych wpływów ich działalności na środowisko i społeczeństwo. Proces należytej staranności obejmuje zarówno wewnętrzne operacje, jak i cały łańcuch wartości, dając możliwość priorytetowego traktowania najistotniejszych kwestii.
Stosowanie standardów raportowania
Zgodnie z dyrektywą CSRD, w raportowaniu ESG firmy muszą korzystać z uznanych standardów, takich jak European Sustainability Reporting Standard (ESRS). Ma to na celu zapewnienie jednolitości i struktury informacji, co ułatwia ich porównywalność.
Integracja informacji finansowych
Raporty ESG muszą być ściśle powiązane z danymi finansowymi przedsiębiorstwa, uwypuklając wpływ aspektów ESG na wyniki finansowe. Standardy ESRS wymagają wskazania potencjalnych skutków finansowych wynikających z ryzyk i szans związanych z zasobami naturalnymi, ludzkimi i społecznymi.
Zapewnienie niezależności i odpowiedzialności
Dyrektywa CSRD wprowadza wymóg audytu raportów ESG przez niezależnych audytorów, co ma na celu zwiększenie ich wiarygodności i ułatwienie porównań między kolejnymi latami.
Kluczowe elementy skutecznego raportu ESG
Przy tworzeniu raportu ESG ważne jest, aby przedstawić kompleksowy obraz działań firmy w kluczowych obszarach środowiskowych, społecznych i zarządczych. Obejmuje to takie kwestie jak emisje gazów cieplarnianych, gospodarowanie zasobami naturalnymi, przestrzeganie praw pracowników, etyka w biznesie oraz struktury zarządcze. Raport powinien zapewnić przejrzystość i jasność informacji dla inwestorów, różnych grup interesariuszy oraz ogółu społeczeństwa, koncentrując się na tym, jak działalność przedsiębiorstwa wpływa na otaczające je środowisko i społeczeństwo, a także na jego zdolności do zarządzania ryzykiem na przestrzeni czasu.
Zawartość raportu ESG powinna zawierać szczegółowe dane, wskaźniki i analizy dotyczące zrównoważonego rozwoju, odpowiedzialności społecznej oraz działań podejmowanych w ramach spełniania obowiązujących regulacji prawnych.
Standardy ESRS mają strukturę modułową, składającą się z różnych, jednak wzajemnie powiązanych komponentów.
ESRS 1
Standard ESRS 1 nie przedstawia konkretnych wskaźników; zamiast tego określa podstawowe zasady stosowania standardów oraz proces tworzenia raportów zrównoważonego rozwoju zgodnie z wymogami ESRS.
ESRS 2
ESRS 2, będący drugim standardem przekrojowym, obejmuje zestaw obowiązkowych wskaźników, w sumie 12 wymaganych ujawnień, które dotyczą ogólnych informacji o podmiocie raportującym, jego strategii, zarządzaniu oraz przeprowadzonej analizy istotności niezbędnej do stworzenia raportu. W tym kontekście, standardy ESRS wprowadzają koncepcję podwójnej istotności, która jest kluczowa dla oceny.
Trzy kategorie standardów w strukturze ESRS
ESRS obejmuje, między innymi, trzy zestawy standardów, które pokrywają różnorodne obszary tematyczne (w nawiasach podano liczbę obowiązkowych ujawnień):
ŚRODOWISKO
ESRS E1 – Zmiana klimatu (9)
ESRS E2 – Zanieczyszczenie (6)
ESRS E3 – Zasoby wodne i morskie (5)
ESRS E4 – Bioróżnorodność i ekosystemy (6)
ESRS E5 – Wykorzystywanie zasobów i gospodarka o obiegu zamkniętym (6)
SPOŁECZEŃSTWO
ESRS S1 – Zatrudnienie (17)
ESRS S2 – Pracownicy w łańcuchu wartości (5)
ESRS S3 – Otoczenie społeczne (5)
ESRS S4 – Konsumenci i użytkownicy końcowi (5)
ŁAD KORPORACYJNY
ESRS G1 – Praktyki biznesowe (6)
Zaleca się, by raport ESG prezentował wyznaczone przez przedsiębiorstwo cele zrównoważonego rozwoju, stopień ich osiągnięcia oraz przyjętą strategię w tym obszarze. Warto również przedstawić główne wskaźniki, pozwalające na ocenę postępów w implementacji strategii ESG. Istotnym aspektem dla interesariuszy jest także poznanie metodologii stosowanej przy tworzeniu raportu, obowiązujących ram prawnych i regulacyjnych (o ile takie występują), a także informacji o certyfikacji raportu ESG.
Jak napisać raport ESG?
Pisanie raportu ESG wymaga dokładnego przygotowania, systematycznego gromadzenia oraz właściwego organizowania informacji dotyczących operacji przedsiębiorstwa. Oto kilka kluczowych etapów, które mogą ułatwić i zoptymalizować proces tworzenia raportu.
- Określenie Celów i Zakresu Raportu ESG
Ustal cel i zakres raportu ESG, wybierając kategorie środowiskowe, społeczne i zarządcze, które są kluczowe dla twojej organizacji. - Wybór Kluczowych Wskaźników Wydajności
Opracuj listę wskaźników ESG istotnych dla twojej branży, takich jak emisje CO2, zużycie energii, różnorodność w miejscu pracy, oraz zaangażowanie społeczności. - Zbieranie Danych do Wskaźników ESG
Zgromadź dane do wybranych wskaźników ESG z różnych źródeł, w tym systemów wewnętrznych, audytów i ankiet. - Analiza Danych i Ocena Wpływu
Analizuj zgromadzone dane, oceniając działania organizacji w kontekście ESG i identyfikując obszary do ulepszeń. - Formułowanie Celów i Strategii ESG
Zdefiniuj cele ESG oraz opracuj strategię działań, określając cele krótko-, średnio- i długoterminowe oraz metody ich osiągnięcia. - Prezentacja i Weryfikacja Raportu
Zapewnij, by raport był dokładny i kompletny, rozważ niezależną weryfikację, a następnie podziel się nim z interesariuszami. - Utrzymanie Ciągłości i Aktualizacja Raportu
Monitoruj osiągnięcia w realizacji celów ESG, aktualizuj dane i regularnie raportuj postępy, aby promować ciągłą poprawę.
Kto tworzy raporty ESG?
Przygotowanie raportów ESG zwykle spoczywa na barkach wydziałów w przedsiębiorstwie odpowiedzialnych za zrównoważony rozwój, CSR (Corporate Social Responsibility – odpowiedzialność społeczna biznesu), komunikację korporacyjną lub zarządzanie ryzykiem. W tym kontekście warto przyjrzeć się innowacyjnym rozwiązaniom oferowanym przez firmę e-MSI, specjalizującą się w wdrażaniu platformy JobRouter. Dzięki zrealizowanym wdrożeniom, e-MSI umożliwia swoim klientom efektywne raportowanie parametrów ESG, które są kluczowe dla oceny wpływu działalności firmy na środowisko, społeczeństwo oraz aspekty związane z zarządzaniem korporacyjnym.
Wdrożone rozwiązania nie tylko umożliwiają raportowanie danych ESG, ale również są bezpośrednio powiązane z procesem akceptacji i dekretacji dokumentów kosztowych w organizacji. To oznacza, że firmom korzystającym z platformy JobRouter warto rozważyć integrację raportowania ESG z obiegiem dokumentów kosztowych, co może przynieść dodatkowe korzyści efektywnościowe i zapewnić kompleksowe zarządzanie informacjami w firmie. Dzięki odpowiedniemu powiązaniu danych w systemie JobRouter z innymi obszarami funkcjonowania przedsiębiorstwa możliwe jest sprawne generowanie raportów dotyczących środowiska, społecznych aspektów działalności biznesu oraz zarządzania przedsiębiorstwem, co przekłada się na lepsze zrozumienie i kontrolę nad kluczowymi wskaźnikami ESG.
Do ich zadań należy gromadzenie, ocena i udostępnianie danych na temat działań firmy w obszarze ESG. Osoby zajmujące się raportami ESG muszą współpracować z różnymi sektorami organizacji, aby uzyskać kluczowe informacje i statystyki dotyczące ESG.
Ponadto, przedsiębiorstwa często sięgają po wsparcie zewnętrznych konsultantów lub agencji specjalizujących się w tworzeniu raportów ESG, aby zapewnić ich najwyższą jakość i zgodność z obowiązującymi standardami.
Jak ważne są raporty ESG dla świata biznesu?
Systematyczne tworzenie raportów ESG jest kluczowe dla przedsiębiorstw, które dążą do zrównoważonego rozwoju i budowania zaufania wśród swoich interesariuszy, takich jak inwestorzy, klienci, pracownicy i lokalne społeczności. Takie raporty nie tylko podnoszą wiarygodność firmy, ale również umacniają jej reputację i sprzyjają nawiązywaniu trwałych relacji. Raporty ESG ułatwiają także identyfikację i zarządzanie różnorodnymi ryzykami, co pozwala na podejmowanie bardziej świadomych decyzji biznesowych, unikanie niekorzystnych wyborów i minimalizowanie ewentualnych strat finansowych.
Koncentracja na aspektach środowiskowych i społecznych otwiera drogę do optymalizacji efektywności operacyjnej, dzięki identyfikacji możliwości oszczędności energii, redukcji emisji i lepszego zarządzania zasobami, co może przyczynić się do obniżenia kosztów i zwiększenia efektywności działania. Dla inwestorów, zwłaszcza międzynarodowych, raporty te są fundamentem do podejmowania decyzji inwestycyjnych i mogą otwierać przedsiębiorstwom dostęp do nowych źródeł finansowania.
Wprowadzenie Europejskich Standardów Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (ESRS) oznacza wprowadzenie rygorystycznych wymogów raportowania, co stanowi wyzwanie szczególnie dla firm z ograniczonym doświadczeniem w tym obszarze. Rozpoczęcie transformacji biznesowej w kierunku zrównoważonego rozwoju jak najszybciej, by sprostać wymogom ESRS, jest niezbędne dla przyszłości firmy. Dodatkowo, obowiązkowy audyt danych niefinansowych i odpowiedzialność za podawanie nieprawdziwych informacji podnoszą stawkę, co zmusza zarządy do większej transparentności i uczciwości w raportowaniu ESG.
