Certyfikat KSeF
Certyfikat KSeF to elektroniczne poświadczenie tożsamości wydawane w Krajowym Systemie e-Faktur, ważne najwyżej 2 lata. Typ 1 służy do uwierzytelniania programów połączonych z API KSeF, a typ 2 do generowania drugiego kodu QR, który potwierdza tożsamość wystawcy faktury wystawionej w trybie offline24, w czasie niedostępności systemu albo w trybie awaryjnym.
Czym jest certyfikat KSeF i do czego służy
Certyfikat działa jak cyfrowy dowód tożsamości firmy albo programu, który łączy się z KSeF w jej imieniu. Składa się z części publicznej, którą zna system, i klucza prywatnego, który zostaje u właściciela i jest chroniony hasłem. Dzięki temu system faktur elektronicznych wie, kto wysyła lub pobiera faktury i kto wystawił fakturę poza systemem.
Nie każda firma musi mieć certyfikat. Kto wystawia faktury ręcznie w Aplikacji Podatnika KSeF, nie użyje go do logowania, bo ta aplikacja nie przyjmuje uwierzytelnienia certyfikatem. Certyfikat staje się potrzebny, gdy faktury obsługuje program księgowy lub ERP połączony z API KSeF albo gdy firma wystawia faktury offline. Wniosek o certyfikat wymaga uwierzytelnienia metodą potwierdzającą tożsamość osoby, która go składa. Token ani inny certyfikat KSeF do tego nie wystarczą. Jedną z osobnych kwestii jest podpis zaufany, opisany w osobnym haśle.
Certyfikat KSeF typu 1 i typu 2 - różnice
Są dwa typy certyfikatu i każdy generuje się osobno. Nie da się uzyskać jednego certyfikatu do obu zastosowań.
- Typ 1 - uwierzytelnienie. Służy do logowania do KSeF, także w programach komercyjnych zintegrowanych z API KSeF 2.0. API to interfejs, przez który program wymienia dane z systemem bez udziału człowieka. W polu nazwy certyfikatu (CN) ma dopisek „uwierzytelnianie”.
- Typ 2 - offline. Jest wymagany, gdy faktura powstaje poza KSeF i trafia do systemu później: w trybie, który opisuje hasło tryb offline24 w KSeF, w czasie niedostępności systemu i w trybie awaryjnym. Ma dopisek „offline”.
Faktura offline przekazana nabywcy przed wysłaniem do KSeF ma dwa kody. Pierwszy prowadzi do faktury, drugi, z napisem „CERTYFIKAT”, potwierdza tożsamość wystawcy. Ten drugi kod QR na fakturze KSeF generuje się przy użyciu certyfikatu typu 2.
Jak uzyskać certyfikat KSeF i jak długo jest ważny
Osoba uprawniona loguje się do narzędzia Ministerstwa Finansów albo do programu połączonego z API, generuje klucze i wniosek, wskazuje typ certyfikatu, a potem pobiera gotowy plik. MF udostępniało do tego między innymi moduł certyfikatów i uprawnień (MCU), ale narzędzia się zmieniały, więc aktualne miejsce złożenia wniosku warto sprawdzić na ksef.podatki.gov.pl. Certyfikat jest ważny najwyżej 2 lata od wytworzenia albo od wskazanej daty początkowej.
Kwestie uprawnień, w tym nadawanie ich w KSeF, opisuje osobne hasło ZAW-FA - nadanie uprawnień do KSeF.
Certyfikat KSeF a token - co wybrać
Token to ciąg znaków, którym program loguje się do KSeF w imieniu firmy. Certyfikat to plik z kluczem prywatnym i hasłem. Obie metody działają równolegle, ale nie są funkcjonalnie równoważne, więc certyfikat nie zastępuje tokenu w każdym zastosowaniu.
- Bezpieczeństwo - do użycia certyfikatu potrzebny jest klucz prywatny i hasło, token to pojedynczy ciąg znaków.
- Ważność - certyfikat wygasa najpóźniej po 2 latach i trzeba go odnowić.
- Faktury offline - tylko certyfikat typu 2 pozwala wygenerować drugi kod QR.
- Przyszłość tokenu - materiały MF wskazują token do końca 2026 r. MF zapowiedziało jego pozostawienie bez terminu, ale to deklaracja, a nie zmiana przepisów.
Certyfikat KSeF w praktyce e-MSI i najczęstsze błędy
W projektach e-MSI certyfikat jest częścią szerszej układanki. Bezpieczna integracja z KSeF dla firm obejmuje wysyłanie faktur sprzedaży, odbiór faktur zakupowych, pobieranie numeru KSeF i UPO oraz obsługę wyjątków i trybów awaryjnych w e-MSI KSeF Hub. Każda z tych operacji wymaga ważnej metody uwierzytelnienia, a faktury offline także certyfikatu typu 2. Faktury pobrane z KSeF trafiają potem do procesu, jakim jest elektroniczny obieg faktur. Dlatego już przy wdrożeniu warto ustalić, kto generuje certyfikaty, gdzie są przechowywane i kto pilnuje ich ważności.
- Utrata hasła do klucza prywatnego - certyfikatu nie da się wtedy użyć i trzeba wygenerować nowy.
- Wygasły certyfikat - program przestaje się logować albo nie oznaczy faktury offline.
- Pomylenie typów - certyfikat z dopiskiem „uwierzytelnianie” nie wygeneruje kodu dla faktury offline.
- Logowanie certyfikatem do Aplikacji Podatnika - ta aplikacja go nie przyjmuje.
- Certyfikat na komputerze jednej osoby - jej nieobecność blokuje fakturowanie.
Przykłady zastosowania
Spółka handlowa z Poznania łączy system ERP z API KSeF. Program loguje się certyfikatem typu 1 z dopiskiem „uwierzytelnianie”, przechowywanym na serwerze aplikacji, a nie na komputerze księgowej.
Hurtownia materiałów budowlanych podczas awarii KSeF wystawia faktury w trybie awaryjnym i wręcza je kierowcom z dwoma kodami QR. Drugi kod, z napisem „CERTYFIKAT”, generuje certyfikatem typu 2.
Fryzjerka prowadząca jednoosobową działalność wystawia kilka faktur w miesiącu ręcznie w Aplikacji Podatnika KSeF. Nie korzysta z programu połączonego z API ani z trybu offline, więc nie generuje certyfikatu.
Dział IT firmy logistycznej prowadzi rejestr certyfikatów KSeF z datami ważności i właścicielami. Nowy certyfikat generuje z wyprzedzeniem, zanim stary wygaśnie po 2 latach.
Producent mebli z Małopolski nadaje biuru rachunkowemu uprawnienia w KSeF. Biuro pobiera faktury zakupowe klienta, logując się własną metodą uwierzytelnienia, bez certyfikatu producenta.
Najczęstsze pytania
Czy potrzebuję certyfikat KSeF?
Nie zawsze. Certyfikat jest potrzebny, gdy faktury obsługuje program połączony z API KSeF albo gdy firma wystawia faktury offline, w czasie niedostępności systemu lub w trybie awaryjnym. Kto wystawia faktury ręcznie w Aplikacji Podatnika KSeF, nie użyje certyfikatu do logowania, bo ta aplikacja go nie przyjmuje.
Co to jest MCU w KSeF?
MCU to moduł certyfikatów i uprawnień, czyli narzędzie Ministerstwa Finansów do generowania certyfikatów KSeF i zarządzania uprawnieniami. Narzędzia MF do obsługi certyfikatów zmieniały się w czasie, dlatego aktualne miejsce złożenia wniosku o certyfikat najlepiej sprawdzić na stronie ksef.podatki.gov.pl.
Jak nadać uprawnienia biuru rachunkowemu w KSeF?
Uprawnienia w KSeF nadaje się według zasad ustalonych przez Ministerstwo Finansów, a ich zakres zależy od potrzeb firmy i biura. Szczegóły procedury sprawdź na ksef.podatki.gov.pl, a zawiadomienie o nadaniu uprawnień opisuje osobne hasło słownika o ZAW-FA.
Jak uzyskać certyfikat KSeF?
Osoba uprawniona loguje się do narzędzia MF albo programu połączonego z API, generuje klucze i wniosek, wybiera typ certyfikatu i pobiera gotowy plik. Do złożenia wniosku nie wystarczy logowanie tokenem ani innym certyfikatem KSeF, potrzebna jest metoda potwierdzająca tożsamość osoby.
Czym różni się certyfikat KSeF typu 1 od typu 2?
Typ 1 służy do uwierzytelniania w KSeF, także w programach zintegrowanych z API. Typ 2 jest wymagany do wygenerowania drugiego kodu QR na fakturach offline, który potwierdza tożsamość wystawcy. Każdy typ generuje się osobno, a rozróżnia je dopisek „uwierzytelnianie” albo „offline” w polu nazwy certyfikatu.
Czy certyfikat KSeF zastępuje token?
Nie. Certyfikat i token działają równolegle, ale nie są funkcjonalnie równoważne. Token służy tylko do logowania, a certyfikat typu 2 dodatkowo pozwala oznaczać faktury offline. Materiały MF wskazują token do końca 2026 r., a zapowiedź jego dłuższego utrzymania nie jest jeszcze zmianą przepisów.
Powiązane hasła
Zobacz, jak wygląda to w systemach, które wdrażamy w polskich firmach.
